Ильмий джеэттен полиэтилентерефталат (ПЭТ) оларакъ белли олгъан полиэфир бутюн дюнья боюнджа энъ чокъ къулланылгъан синтетик лифлерден биридир. Онынъ мукеммель чалышкъанлыгъы ве масрафлар-эффективлиги оны токъумаджылыкъ санайы ичюн айырылмаз эсас материалгъа чевирди. Сонъки йылларда технологик янъыланмалар ве экологик джеэттен темиз джерьянларнынъ тешвикъаты иле полиэфир къумачлар халкъара базарда кучьлю ракъиплик къабилиетини косьтермеге девам этелер.
Иш лемек джеэтинден полиэфир къумачларнынъ айрыджа имтиязлары оларнынъ юксек къавийлиги ве къаттылыгъындадыр. Онынъ компакт лифли молекуляр къурулышы памукътан 30%-50% зияде чекильме къаттылыгъыны теклиф эте, эм де о, мукеммель абразиягъа къаршы турмакъны теклиф эте, бу исе оны юксек-къулланувлы урба, багаж ве санайы къумачлары ичюн келишкен япа. Бундан да гъайры, полиэстер ольчю джеэтинден мукеммель тургъунлыкъ косьтере, ювгъан сонъ -кичюв тезлиги 1%-ден эксиктир, бу исе оны догъру ерлештирювни талап этмек ичюн урбалар ичюн айрыджа -келише. Функциональ джеэттен, модификация ярдымынен полиэфирни УФ-даянгъан, сувгъа- ве лекеге-даянгъан, эм де тез-къуругъан, дымны чыкъаргъан япмакъ мумкюн, бу исе оны спорт урбаларында ве тышкъы махсулатларда кенъ къулланмагъа меджбур эте.
Полиэстернинъ даа бир эсас ракъиплик имтианы – бу онынъ масрафлар-эффективлиги ве экологик хусусиетлеридир. Нефть химиясы къошма махсулатындан япылгъан полиэфир тургъун хаммал менбасынен макътана ве оны чыкъармакъ ичюн табиий лифлерге коре аз энергия сарф эте. Сонъки йылларда санайы «къайта ишлетильген полиэфир» технологиясы ярдымынен къулланылгъан пластик шишелерни лифлерге чевирип, углерод чыкъарувыны сезилерли дереджеде эксильтти. Бундан гъайры, био-эсасында полиэфирнинъ ишлеп чыкъарылмасына тургъун мода даа да илерилене. Бу янъылыкълар полиэстерге дюнья базарында эсас ер берди, мында тез мода ве этраф муитни къорчалав бир дереджеде муимдир.
Полиэфир къумачлар озь къулланувында чешитлешюв тенденциясыны корелер. Урбада полиэстер-памукъ къарышмалары (меселя, 65% полиэстер/35% памукъ) къаттылыкъ ве къолайлыкъ мувазенесини теклиф этелер, кольмек ве костюм киби ресмий урба базарында укюм сюрелер. Саф полиэстерни биринджи невбетте спорт футболкалары ве купальниклери киби функциональ урбаларда къулланалар. Эв токъумаджылыгъында полиэстер перделер ве диван къумачларында кенъ къулланыла, онынъ бурюшиклерге-къаршы тургъан ве бурюшиксиз-хусусиетлери отел санайысы тарафындан пек къыдырыла. Санаий секторда полиэфир санайы йиплери шиналарнынъ шнуры ве хавфсызлыкъ кемерлери киби юксек-къавийликтеки компонентлерде къулланыла, бу исе муэндислик-сыныфында ишанчлылыкъны косьтере.
Шимдики вакъытта дюньяда энъ буюк полиэфир истисалджысы олгъан Къытай дюнья истисал къуветининъ 70%-ден зиядесини тешкиль эте ве технологик янъылыкълар ярдымынен озь махсулатларынынъ къошма къыйметини токътамайып арттыра. Глобаль истималджыларнынъ юксек-перформанслы, тургъун токъумаджылыкъкъа олгъан талабы арткъан сайын, полиэфир къумачлары технологик текрарлавлар вастасынен озь базар позициясыны даа да пекителер. Тышкъы тиджарет амелиятчылары ичюн полиэфирнинъ хусусиетлерини ве санайы ёнелишлерини терен анъламакъ оларгъа бу эсас материалнынъ иш имкянларыны догъру анъламагъа ярдым этер.
